Winkelwagen


Uw mandje is momenteel leeg.

 
Arbocatalogus Kunsteducatie
Werken aan gezonde arbeidsomstandigheden in de kunsten

Vanwege de deregulering van de Arbowet wordt sinds voorjaar 2009 hard gewerkt aan de Arbocatalogus kunsteducatie. Doel is de verantwoordelijkheid voor goede arbeidsomstandigheden meer op de werkvloer te brengen. Aan het laatste deel 'Fysieke belasting' wordt nog gewerkt. De delen 'Werkdruk en arbeidsinhoud' en 'Blootstelling aan geluid' zijn intussen goedgekeurd. De catalogus is opgezet voor werknemers en werkgevers in de branche kunsteducatie. Dat neemt niet weg dat ook zelfstandig werkende docenten en uitvoerenden baat kunnen hebben bij de informatie uit deze Arbocatalogus.

DOWNLOAD de Arbocatalogus Kunsteducatie

Arbo versus speelplezier?
We kunnen Arbo wetgeving misschien zien als een beperking van de muze. Vanzelfsprekend willen we vrij zijn in ons doen en laten en ongeremd onze inspiratie kunnen uiten, op podia en in lessituaties. Creativiteit voelt privé, daar horen geen regels bij.
De samenstellers zijn zich hiervan bewust en hebben aangestuurd op een catalogus met het accent op praktische toepassingen. Gedegen informatie zorgt voor bewustwording van de werksituatie en een opsomming van maatregelen zorgt voor beheersbaarheid en verbetering van arbeidsomstandigheden.
Doel is het voorkomen van arbeidsverzuim en arbeidsongeschiktheid. Dat sluit aan bij ieders behoefte, zou je zeggen. In de praktijk ligt dat vaak anders. Passie en enthousiasme kan een aanleiding zijn tot het negeren van signalen die waarschuwen voor blessures. Hierdoor komt zeker 15% van uitvoerende musici, dansers en docenten eerder vroeg dan laat in de problemen door beroepsziekten. Voor zo'n 4% eindigt de carrière in arbeidsongeschiktheid. Dat kan al vóór het veertigste jaar gebeuren, wat extra hard aankomt als muziek, dans of lesgeven 'alles voor je is'.
Optimaliseren van arbeidsomstandigheden op de werkvloer is een daarom een belangrijk punt. En zeker ook voor de nieuwe generatie amateur- en professionele kunstbeoefenaars, die nu les krijgen in Centra voor de Kunsten, muziekscholen, verenigingen en privé praktijken.

Aanpak
Elk hoofdstuk in de catalogus begint met een voorbeeld uit de praktijk. Bij 'Werkdruk en arbeidsinhoud' hoe stress ongezond toeneemt als iemand inspringt tijdens onderbezetting. In het hoofdstuk 'Blootstelling aan geluid' hoe sluipend gehoorproblemen bij een muziekdocent leiden tot arbeidsongeschiktheid.
Het accent in de catalogus ligt op kennis en bewustwording, het herkennen van knelpunten en het vinden en toepassen van de juiste maatregelen. Uitgaand van de wil om arbeidsomstandigheden te verbeteren wordt per onderwerp onder weten een inventarisering gemaakt van de knelpunten. Als we bij het onderdeel wegen de beste strategie hebben gevonden breekt de fase van werken aan. De catalogus is er op gericht om juist deze fase zoveel mogelijk te steunen, en worden per onderwerp verschillende oplossingen aangeboden. Nadat maatregelen zijn genomen wordt in de waken fase bekeken in welke mate deze oplossingen ook daadwerkelijk een bijdrage hebben geleverd aan het oplossen of verminderen van het probleem.

Investeren
Verbeteren van de arbeidsomstandigheden kost tijd en aandacht. Binnen een instelling kunnen deze inspanningen gebundeld worden in een Arbocommissie, die inventariseert wat er speelt en samen met directie en OR zoekt naar passende maatregelen. De catalogus biedt praktische handreikingen in bijlagen en verwijst naar instanties en bedrijven die kunnen helpen bij het zoeken naar oplossingen.
Dit alles vraagt wel om een investering, zowel financiëel als in onderlinge samenwerking. Uiteindelijk zullen betere arbeidsomstandigheden leiden tot verhoging van plezier en kwaliteit op de werkvloer. Iets wat de uitstraling van de instelling ten goede zal komen. Dat is een investering waard.

Geluidsnorm
De laatste jaren worden steeds vaker vraagtekens gezet bij de norm waarmee gemeten wordt. Zo wordt in de catalogus in de paragraaf 'piekbelasting' gewezen op de mogelijkheid dat er meer schade aan het gehoor kan optreden dan verwacht kan worden op basis van gemaakte geluidsmetingen.
Wat hierbij meespeelt is dat bij het meten van geluid de 'A-weging' wordt gehanteerd. Deze dB(A) instelling is gerelateerd aan de gevoeligheid van ons gehoor bij een lage geluidsterkte. We meten met deze A-weging ook hoge geluidniveaus, waar ons gehoor veel gevoeliger is voor lage frequenties. Hierdoor meten we feitelijk te weinig, wat in muzikale situaties kan oplopen tot een verschil van rond de 10 decibel. Reken je dat mee in een daggemiddelde van bijvoorbeeld 90 dB(A), dan kun je niet enkele uren veilig werken, maar slechts een paar kwartier. Meten van hoge geluidsniveaus zou beter gedaan kunnen worden met een C-weging.
Streven naar een lagere geluidsnorm is een enorme uitdaging, omdat we gewend zijn geraakt aan een steeds luider wordende trend, en we 'hard' vaak lekker vinden. En dan zijn er nog de financiële belangen...

Geluid in de praktijk
Een vraag als voorbeeld: "Wat zijn de wettelijke eisen voor een leslokaal". Het antwoord ligt niet in eerste instantie bij het lokaal. Een primaire aanpak is altijd gericht op de bron: een zachter instrument, zachter spelen, gebruik van een sourdine en rekening houden met waar je staat in de ruimte. Waar het om draait is bewust zijn van 'hoe-hard-je-hoe-lang' kunt spelen. De veilige speelruimte is een daggemiddelde van 80 dB. Nagenoeg alle musici zitten daar ruim boven, met alle risico's van dien.
Hoe kan de geluidssituatie worden aangepakt, bijvoorbeeld op een muziekschool, zonder dat het de kop hoeft te kosten?
Enkele suggesties:
- men kan zich informeren met behulp van de Arbocatalogus en relevante websites.
- op een studiedag kan met een interactieve lezing het onderwerp bespreekbaar gemaakt worden.
- in een workshop-setting metingen leren doen in het eigen leslokaal maakt de impact van geluid tastbaar.
- het afnemen van een eenvoudige gehoortest en discreet bespreken daarvan brengt het onderwerp dichtbij. Bij gehoortesten verdienen laagdrempelige testen als audiogram of spraak/ruistesten de voorkeur.
Op zich hoeft er geen uitgebreid geluidonderzoek gedaan te worden. De geluidniveaus van de meeste les- en concertsituaties zijn al bekend. Met behulp van een geluidsniveaumonitor kunnen geluidniveaus met regelmaat bekeken worden, zoals met de SL-130 van Extech.
Een aanpak van de akoestiek kan voordelig. Door goed en voordelig absorbtie materiaal (Akotherm) aan te schaffen en zelf op te hangen, of dit aan een klein lokaal klusbedrijf uit te besteden. Denk aan brandweer verordeningen! Veel schuimplaten zijn niet goedgekeurd voor openbare ruimten.
Ook al is de akoestiek goed aangepakt kan het noodzakelijk blijven bij muziekinstrumenten regelmatig sourdines te gebruiken en gehoorbescherming bij de hand te hebben voor zowel docenten als studenten.

Beschikbaar
Op onderstaand adres kan de arbocatalogus worden aangevraagd. In het tweede kwartaal volgen toevoegingen en zal de catalogus in pdf beschikbaar zijn.

Nieuw
Als oplossing 'zachter aan de bron' is er nu de Atjoli Crystal Piano. Ten opzichte van standaard piano's zorgt dit instrument met een glazen zangbodem voor rond de 5 dB (!) geluidsreductie, met een klank en dynamiek van een vleugel.

Meer informatie:
- Voor DOWNLOAD van de  Arbocatalogus Kunsteducatie
Verder:
- www.dekunstconnectie.nl
- o.a. artikel 'Muziek Docent' - Oorbewust website en Ntb Muziekwereld nr. 4-2009
- www.oorbewust.nl - voor informatie, advies, lezing, workshop en ZEM gehoorbescherming
- arbopodium.nl en  sociaalfondsorkesten.nl
Hans Troost - © oorbewust 2010


 

ONGEHOORD

Voorlichtingsfilm over Hyperacusis
"Als gewone geluiden PIJN doen"
Lees verder...
 
Gehoorschade bij jongeren: 1 op 4
Zoveelste Onderzoek...
Lees verder...
 
Lespakket Ongehoord HARD
Lespakket Onderwijs
Lees verder...
 
Steun de Film Ongehoord HARD
Ontvang DVD - maak kans op gratis gehoorbeschermer
Lees verder...
 
Ruis & Muziek
drie nieuwe CD's
Lees verder...
 
All rights reserved Oorbewust - © 2008 - 2013